W sp. z o.o. pracownicy posiadają wynagrodzenie stałe oraz składniki zmienne (dodatek motywacyjny, dodatek za godziny nocne, dodatek za warunki szkodliwe). Jest wypłacana także nagroda uznaniowa (wg regulaminu wynagradzania), przysługuje za zaangażowanie pracownika w pracy (jest zróżnicowana). Niektórzy pracownicy otrzymują nagrodę co miesiąc, niektórzy co 2-3 miesiące.
Czy w podanej sytuacji należy wliczać nagrodę do wyliczenia wynagrodzenia za urlop?
Czy jeżeli jest wypłacana w każdym miesiącu należy traktować ją jako składnik periodyczny?
Zdaniem Autora charakter nagrody, o której mowa budzi wątpliwości, a co za tym idzie, trudno jednoznacznie ocenić, czy powinna ona być zaliczana do podstawy obliczenia wynagrodzenia urlopowego.
Pierwsza wątpliwość jaka nasuwa się na tle przytoczonego stanu faktycznego dotyczy tego, czy rzeczywiście mamy w tym przypadku do czynienia z nagrodą uznaniową, czy też wskazane przez Państwa świadczenie jest raczej premią regulaminową.
Jak wynika z art. 105 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) – dalej k.p., pracownikom, którzy przez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości przyczyniają się szczególnie do wykonywania zadań zakładu, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia. Co istotne, nagrody mają charakter uznaniowy, co oznacza, że zarówno samo ich przyznanie, jak i wysokość zależy od swobodnego uznania pracodawcy (wyrok SN z dnia 8 czerwca 1977 r., I PR 175/76, LEX nr 14388). Z premią mamy natomiast do czynienia w sytuacji, gdy warunki jej przyznania oraz wysokość zostały określone w przepisach np. wewnątrzzakładowych.
Jak wynika z treści pytania możliwość przyznania nagrody, której dotyczy pytanie wynika z postanowień regulaminu wewnątrzzakładowego.
W mojej ocenie, skoro prawo do nagrody (premii?) wynika z postanowień regulaminu, może budzić wątpliwości to, czy nie ma ona charakteru roszczeniowego.
Jak bowiem wskazano powyżej, istotą uznaniowości jest to, że przyznania ich nie przewiduje regulamin, a zależy ono jedynie od uznania pracodawcy. Moim zdaniem uznaniowości tego świadczenia przeczy także częstotliwość jego przyznawania, o której Państwo piszecie.
Zasady obliczania wyagrodzenia urlopowego zostały określone w postanowieniach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14 z późn. zm.) – dalej r.u.w.
Wynagrodzenie za czas urlopu oblicza się z uwzględnieniem wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, z wyłączeniem (§ 6 r.u.w.):
1) jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,
2) wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas nie zawinionego przez pracownika przestoju,
3) gratyfikacji (nagród) jubileuszowych,
4) wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
5) ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
6) dodatkowego wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,
7) wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
8) nagród z zakładowego funduszu nagród, dodatkowego wynagrodzenia rocznego, należności przysługujących z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
9) odpraw emerytalnych lub rentowych albo innych odpraw pieniężnych,
10) wynagrodzenia i odszkodowania przysługującego w razie rozwiązania stosunku pracy.
Jak orzekł SN w wyroku z dnia 20 lipca 2000 r., I PKN 17/00, OSNP 2002, nr 3, poz. 77 - "Tak zwana premia uznaniowa, która nie ma charakteru roszczeniowego, nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę i wobec tego nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia urlopowego".
Jeśli więc przyjąć, że nagrody, o których mowa w pytaniu mają charakter uznaniowy i nie mają charakteru roszczeniowego, to nie należy uwzględniać ich przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia urlopowego. W mojej ocenie wątpliwym jest jednak, czy mają one właśnie taki charakter. Niestety, na podstawie przedstawionego stanu faktycznego nie sposób to ocenić.
Jarosław Masłowski
