Czy ochrona przedemerytalna chroni przed wypowiedzeniem w ramach zwolnień grupowych?

articleImage: Czy ochrona przedemerytalna chroni przed wypowiedzeniem w ramach zwolnień grupowych? fot. Thinkstock
 

Pracownik (mężczyzna) urodzony przed 1 stycznia 1949 r. (grudzień 1948 r.) na dzień 31 grudnia 2008 r. miał staż pracy 35 lat i ukończone 60 lat życia. Według informacji z ZUS ma on prawo do wcześniejszej emerytury. Nie złożył w ZUS wniosku i nie ma decyzji o przyznaniu emerytury.
Czy można wypowiedzieć mu w tej sytuacji umowę o pracę w ramach zwolnień grupowych?
Obecnie pracodawca zmniejsza zatrudnienie wg tych przepisów. Pracownik twierdzi, że jest w okresie "ochronnym"(do 65-go roku życia).


 

Pracownikowi objętemu ochroną przedemerytalną nie można wypowiedzieć umowy o pracę w ramach zwolnień grupowych.


 

"Okres ochronny" dla pracowników w wieku przedemerytalnym wynika z art. 39 Kodeksu pracy - dalej k.p. Według literalnego brzmienia tego przepisu: "pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku". Przepis ten wprowadza 2 warunki ochrony: czas do osiągnięcia wieku emerytalnego i okres pracy związany z prawem do emerytury. Wprowadzono od niego wyjątki w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (art. 40 k.p.) oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy (art. 41 k.p.).
Z treści pytania wynika, że pracownik osiągnął już okres zatrudnienia umożliwiający nabycie prawa do emerytury wcześniejszej. Jest więc w sytuacji, że "okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku" (końcowa część powyższego przepisu). Dlatego wątpliwości może budzić określenie, czy osobie tej "brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego". Dlatego odpowiedź na pytanie zależy od pojęcia "wiek emerytalny".
Należy rozróżnić sytuacje, gdy pracownikom przysługuje prawo do emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego (powszechnego lub obniżonego w związku z pracą w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze) oraz gdy pracownik nabywa prawo do tzw. wcześniejszej emerytury przed osiągnięciem wieku emerytalnego - np. kobieta po osiągnięciu wieku 55 lat, jeżeli ma co najmniej 30-letni okres składkowy i nie składkowy (na podstawie art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.; dalej jako: u.e.r.). W pierwszych przypadkach przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS posługują się pojęciem "wiek emerytalny" i określają, że emerytura przysługuje po osiągnięciu "wieku emerytalnego". Zakładam, że chodzi o pracownika, który nie jest zatrudniony w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Wiek emerytalny osiąga pracownik po ukończeniu 60 lat (kobiet) lub 65 lat (mężczyzna) -na podstawie art. 27 u.e.r. oraz osoby, które spełniają warunku do uzyskania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Przepis art. 32 ust. 4 u.e.r. stanowi, że wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Oznacza to, że pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku wskazanego w tych przepisach (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) podlega już szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę.
Tzw. wcześniejsza emerytura przysługuje przed osiągnięciem wieku emerytalnego, gdyż według art. 29 u.e.r. ubezpieczeni urodzeni przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego odpowiednio dla kobiet - 60 a dla mężczyzn - 65 lat (określonego w art. 27 pkt 1 u.e.r.), mogą przejść na emeryturę w wieku 55 lub 60 lat pod dodatkowymi warunkami i na swój wniosek. Przepisy u.e.r. nie określają wieku 55/60 lat terminem "wiek emerytalny", należy więc uznać, że jest to szczególne uprawnienie przysługujące przed osiągnięciem wieku emerytalnego, a więc nie jest z nim związana ochrona zapewniana przez art. 39 k.p.
Również w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) - dalej u.e.p. wieku uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn nie nazywa się wiekiem emerytalnym (art. 4 pkt 3 u.e.p.), a wręcz definicje pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 i 4 u.e.p.) wskazują, że chodzi o prace których możliwość należytego wykonywania zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
A zatem należy przyjąć, że pracownik nie osiągnął wieku emerytalnego określanego w stosunku do mężczyzn w u.e.r. na 65 lat. W konsekwencji okres ochronny wskazany w art. 39 k.p. powinno się liczyć od wieku emerytalnego określonego dla mężczyzn - 65 lat i mężczyzna jest w trakcie okresu ochronnego.
Według art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844 z późn. zm.) - dalej u.z.r.s. w okresie objęcia szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy pracodawca może jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy pracownikowi, o którym mowa w art. 39 k.p. Jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje, do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z k.p. Tym samym pracownikowi nie można wypowiedzieć umowy o pracę nawet w trakcie zwolnień grupowych, można mu jedynie wręczyć wypowiedzenie zmieniające (przenieść na inne stanowisko pracy jeżeli dotychczasowe jest objęte restrukturyzacją).

 

Zobacz wszystkie materiały pochodzące z:
Skomentowano 0 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

Inne artykuły o zbliżonej tematyce

Nie znaleziono żadnych artykułów.

Perspektywy HR 2014

Zapisz się na bezpłatny Newsletter HR i Prawa Pracy

Czy ochrona przedemerytalna chroni przed wypowiedzeniem w ramach zwolnień grupowych?

Wyświetlanie listy artykułów

Warto przeczytać

  • Wskaźnik do wyliczenia ekwiwalentu za urlop w 2014 r.

    Obrazek do artykułu: Wskaźnik do wyliczenia ekwiwalentu za urlop w 2014 r.

    Współczynnik ekwiwalentowy służy do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany przez pracownika w naturze urlop wypoczynkowy i jest ustalany w każdym roku odrębnie. Stosuje się go do obliczania ekwiwalentu, do którego pracownik nabył prawo w ciągu tego roku kalendarzowego. W 2014 r. współczynnik do ekwiwalentu wynosi 20,83, czytamy w Serwisie Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Więcej

  • Koniec wysokich zasiłków macierzyńskich dla przedsiębiorczych mam

    Obrazek do artykułu: Koniec wysokich zasiłków macierzyńskich dla przedsiębiorczych mam

    Od 2015 r. kobiety prowadzące działalność gospodarczą nie będą mogły liczyć na wysoki zasiłek macierzyński, jeśli przed urodzeniem dziecka krótko podlegały dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, czytamy w Serwisie Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Więcej

  • Likwidacja stanowiska - odprawa dla zwolnionego pracownika

    Obrazek do artykułu: Likwidacja stanowiska - odprawa dla zwolnionego pracownika

    Pracownica miała zawartą umowę o pracę na czas nieokreślony od 7 kwietnia 2006 r. Pracodawca w dniu 24 września 2010 r. wypowiedział jej umowę o pracę na podstawie art. 32 § 1 pkt 3 i § 2 kodeksu pracy, z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynie 31 grudnia 2010 r. Przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę jest likwidacja stanowiska pracy. Likwidacja ta jest podyktowana złą... Więcej

Aktualności - Kadry

Tego samego autora