Serwisy Wolters Kluwer SA
Nasze strony:
Zobacz film promocyjny

Nasze serwisy

Pokaż

Serwis Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych to nowoczesny program, w którym znajdziesz wszystkie treści i dokumenty niezbędne w codziennej pracy. Nie musisz już poszukiwać potrzebnych informacji w różnych miejscach – program zawiera nie tylko akty, orzeczenia i komentarze ale również edytowalne wzory dokumentów.

Pomożemy Ci rozwiązać wszystkie zadania wynikające z Twoich obowiązków kadrowo-płacowych!

Więcej informacji
Serwis Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Kompendium zawsze aktualnej wiedzy

Kadry

Finansowanie pracownikom i osobom współpracującym pakietów medycznych niesie za sobą konsekwencje podatkowe

Zarówno przekazane na rzecz pracowników, jak i osób współpracujących nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenia stanowią przychód (odpowiednio) ze stosunku pracy i tzw. innych źródeł.

Pracodawca finansuje pracownikom oraz osobom współpracującym (działalność gospodarcza, umowa zlecenia), a także członkom ich rodzin prywatną opiekę medyczną. Faktura z centrum medycznego określa 3 rodzaje usług: opieka medyczna w ramach medycyny pracy (bez rozróżnienia na pracowników i os. współpracujące), udzielanie świadczeń zdrowotnych zgodnie z umową (bez rozróżnienia na pracowników i os. współpracujące), udzielanie świadczeń zdrowotnych dla rodzin (bez rozróżnienia na pracowników i os. współpracujące). Medycyna pracy finansowana jest w 100% przez pracodawcę. Pozostałe świadczenia medyczne w 40% (koszt 60% ponosi pracownik).

Jakie będą skutki podatkowe na gruncie PIT?

Czy u pracowników i osób współpracujących wystąpi przychód?

 

Świadczenia medycyny pracy stanowią dla pracowników świadczenie BHP, w związku z czym są one zwolnione od podatku i składek ZUS. W przypadku zleceniobiorców medycyna pracy również jest obowiązkowa, co wynika wprost z przepisów kodeksu pracy. Także zatem w tym przypadku mamy do czynienia ze świadczeniami BHP, a więc świadczeniami zwolnionymi od podatku i składek ZUS. We wszystkich trzech przypadkach wartość abonamentu stanowić będzie koszt spółki tak w u.p.d.o.f. jak i u.p.d.o.p. Po stronie pracownika wartość świadczeń zdrowotnych dla pracowników i ich rodzin z pewnością stanowi przychód podatkowy i winna być doliczona do pozostałych przychodów pracowników. W konsekwencji więc płatnik, biorąc pod uwagę aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych ma obowiązek doliczenia wartości świadczeń opłaconych za pracownika i członków jego rodziny do wynagrodzenia wypłacanego w danym miesiącu oraz obliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy. Wartość pakietu medycznego należy doliczyć do wynagrodzenia wykonawców umów cywilnoprawnych oraz naliczyć podatek i ewentualnie składki ZUS na takich zasadach, jak od wynagrodzenia (oprócz wartości medycyny pracy). W sytuacji gdy na podstawie zawartego porozumienia pracownicy i przedsiębiorcy współpracujący z firmą będą zwracać równowartość pakietów fakt ich przekazanie nie rodzi po stronie ww. osób skutków podatkowych.

  Vademecum Głównego Księgowego Artykuł pochodzi z Vademecum Głównego Księgowego Już dziś wypróbuj funkcjonalności programu. Analizy, komentarze, akty prawne z interpretacjami Sprawdź 

Biorąc pod uwagę powyższe pytanie dotyczące powstania przychodu po stronie pracownika, wiadomym jest, że chodzi o finansowanie świadczeń medycznych przez pracodawcę. W sytuacji, w której świadczenia byłyby finansowane z wynagrodzenia pracownika i zakład pracy pośredniczyłby jedynie w jego przekazaniu nie rodziłaby bowiem skutków podatkowych. Musi tu również wystąpić świadczenie o charakterze nieobowiązkowym (świadczenia obowiązkowe objęte są bowiem zwolnieniem wynikającym z art. 21 ust. 1 pkt 11-11a ustawy z 26.07.1991 r. - o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm) - dalej u.p.d.o.f., ale dotyczyć one mogą wyłącznie pracowników).

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Z kolei w myśl § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - dalej rozporządzenie, podstawy wymiaru składek nie stanowi wartość świadczeń rzeczowych wynikających z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz ekwiwalenty za te świadczenia wypłacane zgodnie z przepisami wydanymi przez Radę Ministrów lub właściwego ministra, a także ekwiwalenty pieniężne za pranie odzieży roboczej, używanie odzieży i obuwia własnego zamiast roboczego oraz wartość otrzymanych przez pracowników bonów, talonów, kuponów lub innych dowodów uprawniających do otrzymania na ich podstawie napojów bezalkoholowych, posiłków oraz artykułów spożywczych, w przypadku gdy pracodawca, mimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, nie ma możliwości wydania pracownikom posiłków i napojów bezalkoholowych.

W efekcie u pracowników świadczenia medycyny pracy jako świadczenia BHP korzystając ze zwolnienia od podatku i składek ZUS – zob art. 229 ustawy z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm) – dalej k.p. Analogicznie jest też zleceniobiorców. Wbrew temu co jest napisane w pytaniu, medycyna pracy zleceniobiorców również wynika z Kodeksu Pracy, a dokładniej z art. 304-304[1] z odesłaniem do 207 § 2 i 211 k.p. W efekcie także w tym przypadku podatek i składki należy płacić jedynie od tej części abonamentu, która dotyczy usług medycznych pozostałych.

We wszystkich przypadkach koszt abonamentu medycznego stanowi dla spółki koszt uzyskania przychodu -nie mają zastosowania wyłączenia, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 38-38a ustawy z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż w przepisach tych nie ma mowy o pracownikach i zleceniobiorcach.

Przepis art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., wskazuje, iż przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z kolei art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi, iż za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Nie sposób pominąć w tym miejscu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24.05.2010 r., II FPS 1/10, poświęconej zagadnieniu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych wykupionych przez pracodawcę pakietów świadczeń medycznych. NSA przyznał rację organom podatkowym, orzekając, że wykupione przez pracodawcę pakiety świadczeń medycznych, których wartość nie jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f. - stanowią dla pracowników, uprawnionych do ich wykorzystania, nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. W uzasadnieniu do uchwały NSA wskazał, iż umowa między pracodawcą a danym centrum medycznym polega na przekazaniu przez pracodawcę świadczenia pieniężnego w zamian za zobowiązanie się danego centrum medycznego do zapewnienia, w razie takiej potrzeby, opieki medycznej uprawnionym pracownikom. Istota świadczenia nie jest zatem związana wyłącznie z faktem udzielenia konkretnych świadczeń medycznych, lecz obejmuje także gotowość do świadczenia odpowiednich usług. Taka gotowość jest opłacana przez pracodawcę bez względu na to, czy pracownik skorzysta ze świadczeń, czy też nie. Zdaniem Sądu już sama możliwość skorzystania z usług medycznych posiada istotny wymiar finansowy. Gdyby pracownik taką możliwość chciał zapewnić sobie samodzielnie, musiałby wykupić abonament, płacąc za niego częstokroć więcej, niż kwota wydatkowana przez pracodawcę w przeliczeniu na jednego uprawnionego zatrudnionego. W konsekwencji, zdaniem NSA, nie budzi wątpliwości, że pracownik nabywający dzięki pracodawcy możliwość nieodpłatnego korzystania z prywatnej opieki medycznej, otrzymuje przysporzenie majątkowe.

A zatem po stronie pracownika wartość tych świadczeń z pewnością stanowi przychód podatkowy i winna być doliczona do pozostałych przychodów pracowników.

W konsekwencji więc płatnik, biorąc pod uwagę aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych ma obowiązek doliczenia wartości świadczeń opłaconych za pracownika i członków jego rodziny do wynagrodzenia wypłacanego w danym miesiącu oraz obliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy według zasad przewidzianych dla opodatkowania przychodów ze stosunku pracy, zgodnie z przepisami art. 31, 32 i 38 u.p.d.o.f.

W myśl zaś art. 13 pkt 8 u.p.d.o.f., do przychodów z działalności wykonywanej osobiście zalicza się między innymi przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością

- z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej.

Ustawodawca nie rozróżnia przy tym przychodów pieniężnych i niepieniężnych – w obu przypadkach należy stosować identyczne zasady, z tym że w przypadku świadczeń rzeczowych i innych nieodpłatnych należy najpierw ustalić ich wartość pieniężną.

Powyższe oznacza, że wynagrodzenie, jak i świadczenia dodatkowe (pakiet medyczny) należy zsumować i wykazać na przychodach. Następnie od sumy świadczeń należy odprowadzić podatek i składki ZUS (tylko w przypadku umowy zlecenia, bo umowa o dzieło nie podlega składkom ZUS). W tym ostatnim przypadku można jednak skorzystać ze zwolnienia pod warunkiem wprowadzenia chociażby symbolicznej odpłatności. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia, podstawy wymiaru składek nie stanowią korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług oraz korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji. Wprowadzenie zatem odpłatności (nawet symbolicznej – np. 1 zł) daje prawo do zwolnienia od składek.

Natomiast w stosunkach pomiędzy Państwa firmą a osobami współpracującymi (którzy nie są pracownikami) zastosowanie znajdzie art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Zgodnie z tym przepisem za przychody z tzw. innych źródeł uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Jak wynika z powyższego zarówno przekazane na rzecz pracowników, jak i osób współpracujących nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenia stanowią przychód (odpowiednio) ze stosunku pracy i tzw. innych źródeł. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu.

  Vademecum Głównego Księgowego Więcej informacji i narzędzi znajdziesz w programie Vademecum Głównego Księgowego Bądź na bieżąco ze zmianami prawnymi i korzystaj z aktualnych materiałów Sprawdź 

Jurek Marek
lista dokumentów

Produkty polecane

Zatrudnianie pracowników tymczasowych. Komentarz

W książce w sposób kompleksowy i przystępny przedstawiono zasady zatrudniania pracowników...
Cena: 119.00

Obniżenie wieku emerytalnego

Publikacja stanowi kompendium wiedzy na temat ochrony przedemerytalnej, ze szczególnym...
Cena: 199.00

Kodeks pracy. Wynagrodzenia, urlopy i czas pracy. Promocja zatrudnienia i instytucje rynku pracy....

Stan prawny na 24 stycznia 2017 r. Uwzględnia zmiany wchodzące w życie z dniem: KODEKS PRACY: 12...
Cena: 63.00
Promocja: 31.50 zł

 

Czytaj kolejny
artykuł

Czy do pracownika oddelegowanego do Polski z firmy mającej siedzibę w Chinach mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług?